Badania podstawowe leczenie

Definicja BADANIA PODSTAWOWE: Współczesna medycyna coraz większy nacisk kładzie na profilaktykę i inicjalne wykrywanie chorób. Wszystko wskazuje na to, iż ta tendencja będzie się nasilać w opiece medycznej XXI w. Sprzyja temu sporo najnowszych metod diagnostycznych, wciąż udoskonalanych, pozwalających wykryć pierwsze objawy nieprawidłowego funkcjonowania organizmu i rozpoczęcia leczenia przed pełnym rozwinięciem się dolegliwości. Istotna jest powszechna u lekarzy, a coraz częściej i pacjentów, świadomość czynników ryzyka zachorowania na określoną chorobę, wynikających z uwarunkowań genetycznych, trybu życia, przebytych dotychczas chorób. Mamy coraz większą szansę na uniknięcie poważnych schorzeń - pod jednym warunkiem - trzeba się systematycznie badać. Wykonaj samodzielnie Uznanym badaniem przesiewowym raka jelita grubego jest badanie krwi utajonej w stolcu. Gotowe zestawy do tego badania można kupić w każdej aptece wspólnie z przepisem pobrania kału i odczytu próaby. Celowe jest wykonywanie tego badania, począwszy od ok. 35. roku życia, co 2-3 lata, a po 50. roku życia raz na rok. Badanie biochemiczne Badanie biochemiczne obejmuje morfologię, OB, poziom sodu, potasu, glukozy, badanie czynności wątroby (transaminazy, bilirubina), badanie czynności nerek (kreatynina, badanie ogólne moczu). Profilaktyka raka skóry Przez wzgląd na modą na opalanie niezbędne wydaje się zalecenie okresowego dokładnego oglądania skóry pod kątem zmian barwnikowych i znamion, których zazwyczaj przybywa po lecie. Szczególnie niebezpieczne są znamiona błyskawicznie narastające, owrzodziałe, bardzo ciemne, sprawiające wrażenie wzrostu pełzającego. Takie podejrzane znamiona należy pokazać lekarzowi. Niezależnie od płci Przewarzająca część badań powinny przeprowadzać zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Ważnym zaleceniem jest troskliwa uwaga poświęcona własnemu ciału (fachowo - samobadanie). Trzeba zauważyć na przykład rosnącą tendencję do nadwagi albo niedowagi, wszelkiego rodzaju guzki, przebarwienia skóry i inne niepokojące zmiany, które powinien ocenić doktor.Wszyscy powinni co jakiś czas przeprowadzać rutynowe badania. Należy kontrolować u dentysty stan uzębienia. Trzeba także sprawdzać ciśnienie tętnicze i poziom cholesterolu. Raz w roku rekomendowane są fundamentalne badania biochemiczne krwi i moczu dające szeroki obraz funkcjonowania organizmu (skład krwi, poziom elektrolitów, pracę wątroby i nerek...). Należy wykonywać badania EKG, by kontrolować pracę serca. W ramach profilaktyki jaskry wskazane jest raz na kilka lat - badanie okulistyczne z oceną dna oka, pola widzenia i pomiarem ciśnienia śródgałkowego. Alergicy i palacze, zagrożeni chorobą oskrzelowo-płucną, powinni przeprowadzać badanie przepływu wydechowego (PEF). Palacze, zagrożeni rakiem płuc, powinni również szczególnie przestrzegać zalecenia, ;aby co roku wykonywać rentgen klatki piersiowej.W państwach wysoko rozwiniętych wzrasta ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. Dlatego zaleca się, szczególnie u osób starszych, badanie krwi utajonej w kale i przeprowadzanie badania endoskopowego. Po 50. r. ż. wskazane także jest przeprowadzenie gastroskopii w celu wykluczenia dolegliwości wrzodowej albo raka żołądka. Tylko dla kobiet Są jednak dolegliwości specyficznie żeńskie bądź częściej występujące u kobiet. Do nich należą nowotwory piersi, narządów rodnych i osteoporoza. Profilaktyka tych chorób wymaga szczególnych badań. Rekomendowana częstotliwość jest inna u kobiet w wieku rozrodczym, inna w momencie menopauzy i po niej.Oprócz samobadania piersi i badania ich w trakcie wizyty u internisty albo ginekologa rekomendowane są badania USG i mammografia. Badanie USG powinny wykonywać kobiety młode (od 20. r. ż.). Ponad 35. r. ż. rekomendowana jest mammografia.Nowotworem zagrożone są narządy rodne kobiety: jajniki, szyjka macicy i trzon macicy. Kobiety powinny zwracać uwagę na wszystkie nieprawidłowości: upławy, plamienia i krwawienia nie powiązane z miesiączką, wyjątkowo długie i obfite menstruacje. Mogą one wskazywać na raka szyjki i trzonu macicy. Rak jajników jest szczególnie podstępny, ponieważ trudny do wykrycia nawet w trakcie rutynowych badań ginekologicznych. W profilaktyce chorób narządów rodnych wskazane jest wykonanie USG jamy brzusznej i miednicy.Grupę największego ryzyka stanowią kobiety w momencie menopauzy i pomenopauzalnym, u których spada gęstość masy kostnej na skutek mniejszej produkcji estrogenów. Kobiety w tym wieku powinny szczególnie dbać o systematyczne wykonywanie badań densytometrycznych, oceniających gęstość kości. przewarzająca część guzków i stwardnień w sutku to niegroźne torbiele albo włókniaki, lecz ok. 20% wyczuwanych przypadkowo guzków ma charakter złośliwego nowotworu. Nawet w tej ekipie guzków rak o średnicy poniżej 1 cm inicjalnie wykryty daje szanse całkowitego wyleczenia, bez konieczności amputacji piersi.Nieco inne jest postępowanie u kobiet z rodzin obciążonych rakiem sutka. O ile częstość raka sutka wzrasta w momencie menopauzy, o tyle w sytuacjach genetycznie uwarunkowanych rak ten ujawnia się o 10-15 lat przedtem. Stąd wynika konieczność odrębnego kalendarza badań dla kobiet z tej ekipy. Kobiety te od 20. roku życia, poza samobadaniem, powinny co pół roku być poddawane ocenie palpacyjnej sutków poprzez lekarza, co pół roku mieć powtarzane badanie USG sutków, a pierwszą mammografię proponuje się przeprowadzać w tej ekipie w 30. roku życia i rokrocznie ją powtarzać. Powinny one również pozostawać pod kontrolą specjalistycznych poradni.Pamiętać należy, iż jaskra w 70% przypadków występuje rodzinnie, stąd przy takim wywiadzie badania należy powtarzać raz w roku. Dolegliwość ta regularnie rozwijająca się podstępnie, nie wykryta w porę, może prowadzić do straty wzroku.Pamiętaj, iż nadciśnienie nie boli, a nie wykryte i nie leczone prowadzi do powikłań narządowych w formie uszkodzenia nerek, wzroku i serca.Skłonność do zachorowań na określone dolegliwości można przewidzieć na podstawie obecności tak zwany czynników ryzyka, spośród których garnitur genetyczny i nasz tryb życia wydają się kardynalne. Wiadomo, iż w rodzinach obciążonych chorobą wieńcową, nadciśnieniem, udarami mózgu fundamentalną powodem tych chorób może być genetyczna skłonność do otyłości, cukrzycy albo hipercholesterolemii. Znane są już coraz szerzej genetyczne uwarunkowania niektórych nowotworów, w tym najczęstszego spośród nowotworów u kobiet raka sutka, i raka oskrzeli, raka jelita grubego.Istnieje coraz więcej dostępnych metod wczesnej oceny i zwalczania czynników ryzyka chorób i badań przesiewowych pozwalających wykryć raka we inicjalnym, regularnie kompletnie wyleczalnym stopniu zaawansowania. W onkologii fundamentalnym czynnikiem prognostycznym przeżycia jest właśnie stopień zaawansowania nowotworu. Kalendarz badań Poniżej przedstawiamy badania, które każdy z nas, niezależnie od płci, powinien wykonywać. Wyróżnione zostały te, które wykonywać powinny kobiety. Jeżeli przy podanej wartości nie ma komentarza, znaczy to, że badanie powinno być realizowane z tą samą częstotliwością zarówno poprzez kobiety w wieku rozrodczym, jak i w wieku post- i menopauzalnym. Badanie biochemiczne raz na rok Badanie ginekologiczne raz na rok Badanie endoskopowe jelita grubego co 5 latw przypadku kobiet w wieku menopauzalnym i postmenopauzalnym Badanie internistyczne raz na rok Badanie krwi w kale co 2-3 lataraz na rok w razie kobiet w wieku menopauzalnym i postmenopauzalnym Badanie okulistyczne co 5 latjeśli istnieją zagrożenia genetyczne, tzn. dolegliwość występuje w rodzinie - co roku Badanie stomatologiczne raz na rok Cytologia raz na rok EKG co 2-3 lataraz na rok w razie kobiet w wieku menopauzalnym i postmenopauzalnym Densytometria co 2 lataw przypadku kobiet w wieku menopauzalnym i postmenopauzalnym Gastroskopia co 5 latw przypadku kobiet w wieku menopauzalnym i postmenopauzalnym Mammografia co 2 lataraz na rok w razie kobiet w wieku menopauzalnym i postmenopauzalnym; badanie powinny wykonywać kobiety od 35. roku życia zamiast USG sutków Pomiar ciśnienia tętniczego raz na rok USGjamy brzusznej i miednicy co 3 lataraz na rok w razie kobiet w wieku menopauzalnym i postmenopauzalnym Szczytowy przepływwydechowy (PEF) raz na rokdotyczy alergików i palaczy ( również biernych) USG sutków co 5 latbadanie jest rekomendowane dla kobiet młodych do 35. roku życia; raz na rok powinny je wykonywać kobiety zagrożone genetycznie. Tabela nie uwzględnia badań przeznaczonych dla kobiet w ciąży