Zespół X leczenie

Definicja ZESPÓŁ X: G. Reaven opisał w roku 1988 po raz pierwszy zespół X, w skład którego wchodzą: otyłość typu brzusznego, powiększona oporność tkanek na działanie insuliny, podwyższone stężenie insuliny we krwi, upośledzona tolerancja glukozy albo cukrzyca typu 2, zaburzenia w gospodarce tłuszczowej, jest to podwyższone stężenie we krwi "złego" cholesterolu i triglicerydów (tłuszczów prostych), a obniżone cholesterolu "dobrego", nadciśnienie tętnicze, powiększona zapadalność na miażdżycę naczyń.Nadmiar tłuszczu wewnątrz jamy brzusznej jest czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, wylewu krwi do mózgu, cukrzycy typu 1 i nadciśnienia.Tę tajemniczą nazwę dostała otyłość brzuszna (wisceralna) skojarzona z licznymi zaburzeniami metabolicznymi. Właściwością charakterystyczną tego typu rozmieszczenia tkanki tłuszczowej jest jej gromadzenie się wewnątrz jamy brzusznej. Pojawia się ona w pierwszej kolejności u mężczyzn, kobiet po menopauzie, a również jako otyłość występująca rodzinnie.Na podstawie rozmieszczenia tkanki tłuszczowej wyróżniono również otyłość pośladkowo-udową, którą charakteryzuje gromadzenie tłuszczu w dolnej połowie ciała. W odróżnieniu od otyłości brzusznej rzadko kojarzy się ona z zaburzeniami metabolicznymi. Jak rozpoznać otyłość brzuszną? Szerokie zainteresowanie otyłością brzuszną skłoniło do poszukiwań właściwych sposobów określania rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. W tym celu stosuje się aktualnie następujące sposoby: antropometryczne, ultradźwiękowe, tomografię komputerową, jądrowy rezonans magnetyczny, metodę absorpcji dwufotonowej i dwukwantową absorpcję rentgenowską.Najprostsze i najczęściej służące są pomiary antropometryczne, a wśród nich określanie obwodów talii i bioder. Obwód talii w centymetrach mierzy się w połowie odległości pomiędzy dolnym brzegiem żeber a górnym grzebieniem kości biodrowej. Najszerszy obwód bioder ustala się na wysokości krętarza większego, a więc nieregularnej wyniosłości końca kości udowej. Następnie ocenia się relacja talii do bioder. Powszechnie parametr ten nazywa się WHR. Otyłość uważamy za wisceralną, jeżeli parametr WHR jest równy albo wyższy u kobiet od 0,8, a u mężczyzn - od 1,0. Przy wartościach tego parametru poniżej 0,8 u kobiet i poniżej 1,0 u mężczyzn otyłość określamy jako pośladkowo-udową. Wadą pomiarów obwodów ciała to jest, iż określają one zarówno liczba tkanki podskórnej, jak i wewnątrzbrzusznej. Ponadto są zależne od stopnia nadwagi, a również od ilości gazów w jelitach.Na przeznaczenie praktyczny opisany pomiar jest jednak wystarczający i pozwala określić w przybliżeniu typ otyłości u danej osoby, a również skłonności do chorób wywołujących powikłania otyłości. Źródła problemu Powody gromadzenia tłuszczu wewnątrz jamy brzusznej wciąż nie są kompletnie poznane. Zdarzenie w zależości od zaburzeń endokrynologicznych i predyspozycji genetycznych. Ponadto podkreśla się rolę czynników środowiskowych. Istnieją również pewne różnice przyczynowe zależne od płci. Zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet z otyłością brzuszną występuje niepoprawne wydzielanie pewnych hormonów: nadprodukcja kortyzolu u obu płci, powiększone wydzielanie testosteronu u kobiet, z kolei upośledzone jego wytwarzanie u mężczyzn.Bardzo istotną rolę w powstawaniu otyłości brzusznej odgrywają czynniki genetyczne. Problem ten jest obiektem obecnie prowadzonych badań, z których wynika z całą pewnością, iż część przypadków otyłości tego typu to rezultat dziedziczenia. Czynnik genetyczny, determinujący rozmieszczenie tkanki tłuszczowej podskórnej, odgrywa rolę w ok. 20% przypadków. z kolei trudno powiedzieć, w jakim odsetku przypadków dotyczy otyłości brzusznej.Wykazano również, iż niektóre czynniki środowiskowe przyczyniają się do gromadzenia tłuszczu wewnątrz jamy brzusznej. To są: stres, palenie papierosów, alkohol, dieta obfitująca w tłuszcze nasycone i sól kuchenną. Stwierdzono, iż osoby z otyłością brzuszną dość regularnie mają problemy z przystosowaniem się do otoczenia. Wywołuje to reakcje stresowe, brak kontroli zachowań. Z badań epidemiologicznych wynika, iż parametr WHR u palaczy jest wyższy w porównaniu ze parametrem u niepalących. Równocześnie wykazano, iż zaprzestanie palenia minimalizuje liczba tkanki tłuszczowej wewnątrzbrzusznej. Podobnie jak w razie stresu występowanie tego typu otyłości u palaczy wyjaśnia się podwyższonym stężeniem kortyzolu, gdyż nikotyna stymuluje jego wydzielanie. Wykazano, iż stężenie kortyzolu w surowicy jest znamiennie wyższe u palaczy. Sugeruje się również, iż dieta zawierająca wiele mięsa i tłuszczu, a niewiele warzyw i owoców, jak również nadużywanie alkoholu, sprzyjają gromadzeniu się centralnej tkanki tłuszczowej.Otyłość brzuszna jest wrogiem naszego zdrowia i powinna być leczona nie tylko indywidualnie dobraną, niskokaloryczną dietą i wzmożoną aktywnością fizyczną, lecz również w niektórych sytuacjach niezbędna jest farmakoterapia. Wymaga również zaprzestania palenia papierosów